Evlerimizin neşesi dişi kedilerimizin hayatlarındaki en mucizevi ve hassas dönemlerinden biri hiç şüphesiz anne olmaya hazırlandıkları gebelik sürecidir. Kedinizin bedeninde ve davranışlarında fark ettiğiniz ufak değişimler, evinizde yakında minik patilerin koşuşturacağının ilk sinyalleri olabilir.

Veteriner hekimlerimizin hazırladığı bu rehberde, kedilerde gebelik süresinden bu süreyi etkileyen faktörlere ve yavru kedilerin bakımında dikkat edilmesi gereken noktalara kadar tüm detaylarıyla sizlerle paylaşıyoruz.

Kedilerde Gebelik Kaç Ay Sürer?

Özellikle ilk kez doğum heyecanı yaşayan kedi ebeveynlerinin zihnini kurcalayan en önemli nokta hiç şüphesiz gebeliğin kaç ay süreceğidir. Kedilerin gebelik süreci biyolojik olarak çok hızlı ve planlı bir takvime sahiptir ve hamilelik ortalama 63-65 gün yani 2 ay sürede tamamlanır.

Bu süreyi çiftleşmenin gerçekleştiği andaki hormon dalgalanmalarına ve ovulasyon zamanının kesin olarak bilinip bilinmemesine bağlı olarak 58-72 gün şeklinde daha geniş bir çerçeveye oturtabiliriz. Burada doğum takvimini tek bir güne sabitleyip beklemek yerine bir zaman aralığı olarak düşünmek ve kesin tahmini doğum tarihini netleştirmek adına ultrason ya da diğer klinik muayene yöntemlerinden yararlanmak en güvenli yaklaşımdır.

Kedilerde Gebelik Süresini Etkileyen Faktörler

Kedilerde ortalama hamilelik süresi her ne kadar iki ay civarında olsa da, her süreç kendi içinde özeldir ve doğum zamanında birkaç günlük ufak sapmalar, değişimler olabilir. Bu sapmaları etkileyen faktörler ise şöyledir:

• Kediler çiftleşmeyle tetiklenen bir yumurtlama (indüklenmiş ovulasyon) sistemine sahip oldukları için ovulasyon günü kesin bilindiğinde doğum tahmini 62-64 gün arasında çok daha isabetli bir şekilde yapılabilir.
• Rahim içindeki yavru sayısı arttıkça büyüyen yavruların oluşturduğu rahim gerilimi nedeniyle doğum süreci normalden birkaç gün daha erken başlayabilir.
• İlk kez hamile kalan çok genç dişi kedilerde ya da ileri yaştakilerde hormonal ve fiziksel olgunluğa bağlı olarak küçük takvim sapmaları gözlemlenebilir.
• Gebelik boyunca yetersiz ya da dengesiz beslenen anne kedilerin vücut direnci düşebileceğinden, bu durum hamilelik süresini ve yavruların gelişimini olumsuz etkileyebilir.
• Yoğun stres, yüksek ses veya güvensiz bir çevre, anne kedinin hormon dengesini bozarak doğum penceresinin esnemesine ya da doğumun gecikmesine yol açabilir.
• Belirgin ve standart bir süre farkı olmasa da Siyam ve Oriental gibi bazı spesifik ırklarda gebeliğin görece daha uzun sürebileceği klinik kayıtlarda yer almaktadır.

Kısaca Kedilerde Gebelik Süreci

Ortalama 9 haftaya sığan son derece hızlı ve planlı bir süreç olarak kedilerde gebeliği üç farklı trimester dönemine ayırarak inceliyoruz. Bu dönemlerin detayları şöyle:

• Birinci Trimester (1 – 21. Gün): Hamileliğin bu erken evresinde, döllenen yumurtalar rahme yerleşir ve embriyonik gelişim başlar. İlk haftalarda kedinizin hamile olduğunu dışarıdan anlamak neredeyse imkansızdır fakat bu dönemde uyku süresinde hafif bir artış ya da sabah bulantılarına bağlı iştahsızlıklar ilk gizli sinyaller olabilir.
• İkinci Trimester (21 – 42. Gün): Yavruların anne karnında en hızlı büyüdüğü ve şekillendiği dönemdir. Bu evreye geçilmesiyle birlikte anne kedinin karnı gözle görülür şekilde yuvarlaklaşmaya başlar, meme uçları büyüyerek koyu pembe bir renk alır ve artan enerji ihtiyacına bağlı olarak mama tüketimi belirgin şekilde yükselir.
• Üçüncü Trimester (42 – 63. Gün): Son evrede yavruların gelişimi artık tamamen tamamlanır ve doğum pozisyonuna geçerek dünyaya gelmeye hazırlanırlar. Anne kedinin karnı iyice büyüdüğü için hareketleri yavaşlar, büyüyen yavruların mideye baskı yapması nedeniyle de tek seferde çok yemek yiyemeyip sık sık küçük porsiyonlar tüketmeye yönelir. Doğuma günler kala, yavruların anne karnındaki kıpırtılarını dışarıdan izlemek bile mümkündür.

Kedilerde Gebelik Belirtileri

Kedilerde vücudundaki değişimleri gizlemekte çok başarılıdır ve ilk birkaç hafta dışarıdan bakarak hamile olup olmadıklarını anlamak çok güçtür. Gebelik süreci ilerlediğinde ise hem fiziksel hem de davranışsal birtakım değişimleri, güçlü ipuçları olarak dikkat çeker. Burada en yaygın belirtileri şöyle sıralayabiliriz:

• Gebeliğin 2-3. haftasından itibaren kedilerin meme uçları büyür, belirginleşir ve rengi koyu pembeye döner. Bu durum hamileliğin en net fiziksel belirtisidir.
• Hormonal değişimlere bağlı olarak özellikle ilk haftalarda bulantı ve öğürme ve fiziksel olarak baş dönmesi gibi dengesizlikler görülebilir.
• İlk haftalardaki olası iştahsızlığın ardından, 3. haftadan itibaren büyüyen yavruların besinsel ihtiyaçlarını karşılamak adına kedinizin mama tüketiminde belirgin bir artış yaşanır.
• Hamileliğin 4. ya da 5. haftasından itibaren kedinizin karnı gözle görülür şekilde yuvarlaklaşmaya ve yana doğru genişlemeye başlar.
• Ruh halinde yaşanan hormonal dalgalanmalar nedeniyle kediniz birdenbire size karşı aşırı sevecen olup sürekli ilgi bekleyebilir ya da tam tersi bir şekilde kendini soyutlayıp yalnız kalmayı seçebilir.
• Enerjisi azalan anne adayı, gebelik boyunca her zamankinden çok daha fazla uyuma, dinlenme ve sakin kalma eğilimi gösterir.
• Hamileliğin 3, bazen de 4. haftasından sonra içgüdüsel bir koruma refleksinin devreye girmesiyle birlikte kediniz karnına dokunulmasına veya sevilmesine kesinlikle izin vermeyebilir. Çoğu kedi böyledir fakat istisnai durumlar da elbette vardır.

Burada sıraladığımız belirtiler her kedide aynı şiddette görülmeyeceği gibi bazen yanıltıcı olabilen yalancı gebelik durumlarıyla da karşıştırılabilir. Dolayısıyla en doğru ve net teşhis için uzman kontrolü gerekir.

Hamile Kedilerin Beslenme ve Bakımı

Anne kedinin hamilelik dönemindeki beslenme ve bakım kalitesi, hem kendi hem de yavruların sağlığı açısından en önemli noktadır. Hamilelik ilerledikçe annenin enerji, protein, kalsiyum, vitamin ve mineral ihtiyaçları katlanarak artar. Dolayısıyla gebelik tespit edildiği andan itibaren bu ihtiyaçlara uygun bir mamaya geçiş yapmanız gerekir. Bu noktada veteriner hekimizin en doğru mama tercihi için gerekli yönlendirmeleri yapacaktır. Ufak bir ipucu olarak, bu mamaya kademeli bir şekilde geçmeli ve emzirme dönemi bitene yani yavrular sütten kesilene kadar devam etmelisiniz. Sonrasında yine kedinizin diyetine ve ihtiyaçlarına uygun bir mamaya geçiş yapmanız gerekecek.

Bakım noktasında ise anne kedi için sürekli taze ve temiz su bulundurmak, sindirim sistemini bozabilecek inek sütü ya da ev yemeklerinden uzak kalmasını sağlamak ve mamasının taze olmasına dikkat etmek önemli noktalar. Yine gürültüden, yüksek sesten, ani yer değişikliklerinden ve eğer varsa evdeki diğer evcil hayvanlardan uzak kalması, izole, sakin ve stressiz bir süreç geçirmesi çok önemli. Hem annenin hem de sonrasında yavruların sağlığı için bu noktalara özen göstermenizi şiddetle öneririz.

Doğum Öncesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doğum yaklaştıkça anne kedinin içgüdüsel olarak güvenli bir yuva arama ve/veya kurma davranışı belirgin şekilde ortaya çıkar ve bu davranışı destekleyerek dostunuzu rahatlatmak ve olası risklerin önüne geçmek adına birkaç ufak fakat önemli hazırlık yapmanız gerekir. Doğum öncesinde dikkat edilmesini önerdiğimiz bu noktalar şöyledir:

• Evin gürültüden uzak, loş ve ılık bir köşesine, anne kedinin rahatlıkla girip çıkabileceği bir kedi yatağı ya da doğum kutusu koymalısınız.
• Bu yatağın içerisine temiz, yumuşak, kokusuz ve doğumdan sonra rahatlıkla değiştirilebilecek örtü ya da havlular serebilirsiniz.
• Doğumu yaklaşan kedi fazla hareket etmek istemeyeceğinden mama ve su kaplarını bu alanın heme yakınına konumlandırmanız önemlidir. Benzer şekilde yatağın hemen dibinde olmamak kaydıyla tuvaleti de bu alana yaklaştırabilirsiniz.
• Doğumun yaklaştığının en net göstergeleri kedinizin 12-24 saat önce mamadan tamamen kesilmesi ve memelerinden süte benzer bir akıntının gelmesidir. Eğer kediniz bu süreçte sizin hazırladığınız alanı değil de başka bir yeri tercih ediyorsa onun kararına uymalı ve ihtiyacı olan ekipmanları oraya taşımalısınız.

Doğum öncesindeki veteriner hekim ziyaretlerinizde doğumun nasıl yapılması gerektiğine ilişkin detaylı bir yönlendirme alırsınız. Dolayısıyla beklenenin aksi bir durum gelişmediği sürece doğum esnasında yalnızca dostunuzun yanında olmanız, doğumdan sonra ise yine yavrular muayene edilebilir hale gelene kadar kedinizi yakından takip etmeniz yeterli olur.

İlk birkaç günde memeye ulaşamayan yavruların anne kediye yaklaştırılması gibi ufak müdahalelere ihtiyaç olabilir. Bu gibi durumların tümü için veteriner hekimizinle temasta kalmanızı ve yönlendirme almanızı öneririz.

Yavru Kedilerin Bakımı ve Beslenme Süreci

Yavru kedilerde bakım ve beslenmeye ilişkin önerilere geçmeden önce “kedi ebeveynlerinin bakım sürecine doğrudan müdahale etmesinin doğru olmadığını, ters giden bir şeyler olması durumunda veteriner hekim yönlendirmeleri ile hareket edilmesi gerektiğinin” altını çizmek isteriz.

Doğumdan sonraki ilk iki günlük süreç, yavruların anne ile bağ kurması açısından en önemli periyot. Doğar doğmaz içgüdüsel olarak annelerinin meme uçlarına yönelen sağlıklı yavrularda özellikle ilk gün anneden salgılanan ve yüksek antikor içeren sütün emilmesi (6-8 haftalık olana kadar anne sütü ile beslenme devam eder), sağlam bir bağışıklık sistemi için kritik noktalardan biri.

Anne bu süreçte yavrularını yalayarak temizler, solunumlarını uyarır ve onları besleyerek hayatta kalmalarını mükemmel bir şekilde sağlar. Dolayısıyla özellikle bu süreçte yani yavrular gözlerini açıp hareketlenmeye başlayana kadar gerek olmadıkça yavrulara dokunmamalı ve anneyi rahat ettirmek adına yavrularını baktığı alana taze mama ve su bırakmalısınız.

Bazı kediler, yavrularını sakınmak yerine ebeveynleri ile birlikte büyütmek de isteyebilir. Bu gibi durumlarda yavru kediye mümkün olduğunca temastan kaçınmanızı ve anne kediye sevgi ve ilginiz ile destek olmanızı öneririz.

Kedilerin Gebelik Sürecinde Veteriner Ziyareti

Kedilerde hamilelik sürecinde veteriner ziyareti iki açıdan önemlidir. İlki, gebeliğin tespit edilmesi, ikincisi ise anne ve yavruların sağlığının ve doğum sürecinin ve olası risklerin yakından takibi ve müdahale imkanı.

Kedinizin hamile olduğunuzu düşündüğünüz andan itibaren (erkek kedi ile bir arada bulunması ya da evden kaçıp bir süre sonra geri gelmesi gibi) gebeliğin kesin tespiti için 15. günden sonra yapılacak ultrason ya da 40. günden sonra yavru sayısını netleştirmek adına röntgen uygulamaları belirleyicidir. Düzenli veteriner hekim kontrolüne giden kedilerde herhangi bir hamilelik şüphesiz olmadığında dahi gebelik rutin kontroller ile tespit edilebilir.

Bu süreçte yavrulara zarar vermemek adına veteriner hekim bilgi ve onayı olmadan hiçbir şekilde aşı ya da parazit uygulaması yaptırmamalı ve ilaç kullanmamalısınız. Doğum anında ise yaşanabilecek uzayan doğum, yavruların kanala sıkışması ya da şiddetli kanama gibi risklere karşı sürecin başından itibaren ekibimizle iletişimde kalabilir ve ihtiyaç duyduğunuz her an bilgi ve yönlendirme alabilirsiniz.

Bir kedi 1 senede kaç kez doğurur?

Kedilerde gebelik süresinin 2 ay gibi kısa bir zaman dilimi olması, sütten kesilme döneminin ardından kedinin hızlıca kızgınlığa girmelerini sağlar ve böylelikle kediler yılda ortalama 2-3 kez doğum yapabilir.

Burada önemli belirtmemiz gerekir ki, bu kadar sık doğum yapmak, anne kedinin vücudunu tamamen tüketerek sağlığını riske atacağından, doğum sonrasında uygun dönemde kısırlaştırma operasyonunu kesinlikle tavsiye ediyoruz.

7 aylık kedi doğum yapabilir mi?

Evet, dişi kediler henüz 1 yaşını doldurmadan cinsel olgunluğa erişirler ve dolayısıyla 7 aylıkken doğum yapabilirler. Özellikle sokağa çıkma imkanı olan ya da açık havada yaşayan kedilerde bu süreç daha erken de tetiklenebilir. Diğer taraftan 7 aylık bir kedinin henüz kendisi de gelişim aşamasında olduğundan bu dönemdeki erken gebelikler hem anne kedi hem de yavrular için ciddi doğum riskleri barındırır.

Hamile kedi kaç ayda doğurur?

Çiftleşmenin başarıyla sonuçlanması ile beraber hamile bir kedi ortalama 2 ay, yaklaşık 9 hafta içerisinde doğum yapar. Bu sürenin 72 güne kadar uzadığı ya da 58 güne kadar kısaldığı durumlar da nadir de olsa görülür.

Doğumu yaklaşan kedi ne yapar?

Kedinizin doğumu yaklaştığında sakin ve gözlerden uzak alanlara çekilerek yuva aradığını, battaniyeleri ve örtüleri eşeleyerek yuva yapma davranışı sergilediğini görürsünüz. Fiziksel olarak ise doğumdan 12-24 saat önce mama yemeyi kesebilir, genital bölgesini sık sık yalamaya başlayabilir ve huzursuz bir şekilde sürekli yer değiştirebilir. Bazı kedilerde tam bu dönemde sahiplerine aşırı yakınlaşma ya da miyavlamada, ses tonunda belirgin değişimler de gözlemlenir.

Kediler ortalama kaç gün hamile kalır?

Kediler, ortalama 63-65 gün hamile kalmakla birlikte bazı istisnai durumlarda bu sürenin 58-72 gün sınırlarına kadar esneyebildiği de klinik olarak kabul gören bir gerçektir.

Kediler tek seferde kaç yavru doğurur?

Yavru sayısı noktasında kesin ifadeler kullanmak mümkün olmasa da kediler tek bir doğumda çoğu zaman 3-6 yavru dünyaya getirirler. Bazı durumlarda yavru sayısı 9’a kadar çıkabilir, nadir de olsa.

Burada ufak bir nokta olarak, genç kedilerde ilk gebeliklerinde yavru sayısı genelde daha az olurken kedinin yaşı, sağlık durumu ve genetik faktörleri yavru sayısını doğrudan etkiler. Yine arka arkaya iki gebelik yaşayan kedilerde ikinci gebelikteki yavru sayısının 1-2 ile sınırlı kalma ihtimali yüksektir.

Kedinin cinsi gebelik süresini etkiler mi?

Kedilerde ırksal faktörler gebelik üzerinde yalnızca birkaç günlük oynamalar yapar ve genel çerçevede doğum 63-65 günde tamamlanır. Siyam ve Oriental Shorthair gibi bazı ırklarda gebelik birkaç gün uzun sürerken İran kedisi gibi basık yüzlü ırklarda pelvis yapısından ötürü doğum riskinin daha yüksek olması dolayısıyla klinik takip çok önemlidir.

Doğumdan sonra anne kediye hangi yiyecekler verilmeli?

Doğumdan sonraki emzirme dönemi, anne kedinin enerjiye en çok ihtiyaç duyduğu evredir ve yalnızca kalori yönünden değil protein ve kalsiyum dengesi yüksek bir mama tüketmelidir. Annenin süt üretimini desteklemek ve sıvı tüketimini artırmak adına günlük beslenme düzenine kaliteli yaş mamalar da dahil etmenizi öneririz. Bu süreçte sindirim sistemini bozacak ve ishale yol açabilecek inek sütü ya da ev yemeklerinden uzak durmalı, en doğru program için veteriner hekiminizin yönlendirmelerini dikkatle takip etmelisiniz.

Kedilerde sezaryenin gerekli olduğu durumlar hangileridir?

Anne kedinin güçlü kasılmalarına rağmen 20-30 dakika boyunca hiç yavru doğuramaması ya da yavruların doğum kanalına ters, hatalı pozisyonda sıkışması durumunda sezaryen operasyonu uygulanır. Yine yavrular arasındaki doğum aralığının (doğum molası da denir) 2-3 saati aşması, annede şiddetli parlak kırmızı kanama ya da ateş ve klinik muayenelerde yavruların kalp atışlarının zayıfladığının tespiti de sezaryen operasyonunu gerekli kılan durumlardır.

Kediler çiftleştikten ne kadar süre sonra hamile kalır?

Kediler, doğalarındaki ovulasyon sistemi sayesinde başarılı bir çiftleşmeden sonraki ilk 24 saat içerisinde hamile kalabilir.

Kedilerin gebeliği kaç günde belli olur?

Çiftleşmeden sonraki 2-3 haftalık süreçte bir kedinin hamile olup olmadığı ultrason yardımıyla anlaşılabilir hale gelir ve özellikle 17-20. günden itibaren de bu alanda deneyim sahibi hekimlerin yaptığı hassas karın muayenesinde fark edilebilir.